Moito levamos falado da rúa Alonso López e da nosa reivindicación como zona peonil. Tamén escoitamos da súa condición de rúa Real de Canido e de eixo do desenvolvemento do barrio.
Pero o que non tanta xente sabe é quen era ese persoaxe que bautizou a nosa rúa máis querida. Para documentar o tema, e recomendar de paso unha lectura interesante, vou coller literalmente o que del fala o libro "Ferroláns" de Guillermo Llorca Freire.
José Alonso López y Noval "Nace o 2 de novembro de 1763 no ambiente ilustrado da capital departamental, cando o pulo acadado pola construcción naval atrae a esta poboación a grandes técnicos e artistas. En 1786 ingresa como piloto da Real Armada e cinco anos despois é destinado ó Observatorio Astronómico da Academia de Gardas Mariñas da súa cidade natal. Durante doce anos exerce nela como profesor de Matemáticas.
Co principio da nova centuria é comisionado polo Arcebispo de Santiago para levanta-lo plano xeográfico e estadístico da Arquidiócese. En 1802 a Universidade compostelana saca a concurso de oposición a cátedra de Matemáticas e Alonso é designado membro do tribunal. Un ano despóis é nomeado comisario de Camiños de Galicia e participa posteriormente na medición dun arco de meridiano.
En 1808 forma parte da Xunta de Defensa de Ferrol contra as tropas napoleónicas e ocupa o cargo de comandante de Enxeñeiros das súas fortificacións. Durante a ocupación francesa da cidade négase a xurar fidelidade ó rei Xosé e fuxe unha noite levando o plano da praza militar e dos castelo de San Felipe, ademáis de deixar abertas dúas portas do recinto amurallado por se algunha forza española tentava recupera-la vila.
A súa carreira política comeza en 1810 cando é elexido, polo partido de Betanzos, en representación das vilas de Ferrol e A Graña, como deputado nas cortes de Cádiz. Será o único membro dos que representan á Xunta Superior de Galicia de tendencia liberal. Co regreso de Fernando VII sofre unha dura persecución que o obriga a exiliarse en Inglaterra. Tralo pronunciamento de Riego, en 1820, regresa e volve ser elexido parlamentario ata 1823, cando o golpe absolutista bótao de novo do país.
Nas Cortes desenvolve un intenso labor lexislativo. Entre algunhas das súas iniciativas -recollidas polo miudo polo seu biógrafo Emiliano Balás- cóntase o establecemento en Xuvia dunha fábrica de acuñar moeda de cobre, a protección á agricultura, industria e comercio e ás clases menesterosas, a abolición dos señoríos civís e eclesiásticos, o reintegro a Madrid das Cortes constitucionais, a extinción do Tribunal da Inquisición así como da tortura, e a igualdade de dereitos e representación parlamentaria de Ultramar.
Seis tomos, en tres volumes, máis un caderno de gravados cun total de 1680 páxinas constitúen o seu traballo enciclopédico que leva o longo título de: Consideraciones generales sobre varios puntos históricos, políticos y económicos, a favor de la libertad y fomento de los pueblos y noticias particulares de esta clase, relativas a Ferrol y su comarca. (Madrid, 1820).
A pesar de ser unha obra sobranceira das Ciencias Sociais da Galicia do século XIX, se se-la primeira aproximación global á Historia de Ferrol, do seu rigor e espíritu crítico, e das súas importantes aportacións, como os primeiros datos meteorolóxicos experimentais, foi un libro maldito e ata hoxe pouco coñecido. Polas circunstancias opresivas do momento, o autor tivo que empezar a editalo no extranxeiro baixo seudónimo e gastando tódolos seus aforros. En 1823 foi retirado das librerías e a maior parte da edición foi vendida á morte de Alonso pola súa viuva como papeñ ó peso para envolver.
Este mariño, enxeñeiro, matemático, político, escritor, políglota e crítico musical, morreu na súa vila o 26 de decembro de 1824. Aproveitaba calquera ocasión para sinalar ó elemento clerical como inimigo eterno da sociedade e a súa morte correu o rumor de que á súa alma vagaba polas noites en forma de pantasma polos arredores da súa casa, preto do Cruceiro de Canido, por onde hoxe unha rúa lembra a súa memoria. En realidade tratábase dun axudante da praza, un oscurantista furibundo, que camiñaba sobre zancos, cunha luz na cabeza e unha campá na man, e lanzaba laios. Finalmente foi detido pola policía, como membro da reacción clerical, que deste xeito se vingaba do espíritu liberal de Alonso".
Historia impresionante. E parece que Canido empezou onte.
Outro día máis.
